De kracht van de leiders in een team

Wanneer het woord “leiderschap” valt, wordt dit vaak spontaan in verband gebracht met het leiderschap van de formele leidinggevende; de CEO of teammanager binnen een organisatie of de coach binnen een sportteam. Wat vaak wordt onderschat, is het leiderschap van andere sleutelfiguren binnenin het team. Door actief een leiderschapsrol op te nemen, kunnen teamleden immers een essentiële schakel vormen in het optimaal functioneren van hun team.

Uit recente analyses blijkt immers dat binnen organisaties, op alle niveaus, talentvolle informele leiders aanwezig zijn waarvan het leiderschapspotentieel vaak onbenut blijft. Ook binnen sportteams wordt het leiderschapstalent niet optimaal ingezet. Hoewel hier vaak naar de kapitein wordt gekeken voor leiderschap, blijkt dat in de overgrote meerderheid van de teams het andere spelers dan de kapitein zijn die op en naast het veld het voortouw nemen.

Lees hier meer over de rol van de teamkapitein.

Wanneer de teamleden met leiderschapstalent niet benoemd worden in hun rol, is de kans echter reëel dat zij hun leiderschapspotentieel niet ten volle zullen benutten (bv. uit angst voor reacties van teamgenoten of de formele leider). En dat zou zeer jammer zijn. Vanuit ons onderzoek blijkt immers dat leiders binnen het team net heel wat potentieel hebben om het teamfunctioneren te versterken.

We geven jullie hierbij graag wat meer inzicht in ons onderzoek dat het belang van deze sleutelfiguren binnen het team bekrachtigde. Om te kijken of leiders binnen het team daadwerkelijk een sterke impact hadden op het teamfunctioneren, voerden we een reeks van wetenschappelijke studies uit. Lees hieronder meer over de opzet en de resultaten van elk van onze studies.

We kunnen concluderen dat leiders wel degelijk een zeer sterke impact hebben op het teamvertrouwen, de motivatie, en de prestatie van hun teamgenoten. Deze studies bevestigen de positieve kracht van leiderschap waarbij goede leiders binnen het team het team op sleeptouw kunnen nemen, hun aanstekelijk enthousiasme verspreiden binnen het team en zo ook de prestaties van hun teamgenoten verbeteren.

Tegelijkertijd waarschuwen deze studies ook voor de gevaren van leiderschap. Wanneer de verkeerde leiders gekozen worden en zij laten hun schouders op beslissende momenten zakken, dan zal ook dit gebrek aan teamvertrouwen zich razendsnel verspreiden doorheen het team met fatale gevolgen voor de prestatie. Op deze pagina kan je meer info terugvinden rond de opzet en de resultaten van één van deze studies die deze bevindingen aan het licht bracht.

Gebruik dus onze Shared Leadership Mapping om zo de juiste leiders binnen het team te identificeren en te benoemen en de kracht van je leiders ten volle te benutten.

Lees hier meer over onze studies rond dit topic: 

The power of empowerment: Predictors and benefits of shared leadership in organizations

Edelmann, C., Boen, F., & Fransen, K. (2020). The power of empowerment: Predictors and benefits of shared leadership in organizations. Frontiers in Psychology, 11, 3281. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.582894

    Making ‘us’ better: High-quality athlete leadership relates to health and burnout in professional Australian football teams.

    Fransen, K., Haslam, S. A., Steffens, N. K., Mallett, C., Peters, K., & Boen, F. (2020). Making ‘us’ better: High-quality athlete leadership relates to health and burnout in professional Australian football teams. European Journal of Sport Science, 20(7), 953–963. doi: 10.1080/17461391.2019.1680736

    The emergence of shared leadership in newly formed teams with an initial structure of vertical leadership: A longitudinal analysis.

    Fransen, K., Delvaux, E., Mesquita, B., & Van Puyenbroeck, S. (2018). The emergence of shared leadership in newly formed teams with an initial structure of vertical leadership: A longitudinal analysis. The Journal of Applied Behavioral Science, 54(2), 140-170. doi:10.1177/0021886318756359

    An experiment on the impact of coaches’ and athlete leaders’ competence support on athletes’ motivation and performance.

    Mertens, N., Boen, F., Vande Broek, G., Vansteenkiste, M., & Fransen, K. (2018). An experiment on the impact of coaches’ and athlete leaders’ competence support on athletes’ motivation and performance. Scandinavian Journal of Medicine and Science in Sports, 12, 2734-2750. doi:10.1111/sms.13273

    The power of competence support: The impact of coaches and athlete leaders on intrinsic motivation and performance.

    Fransen, K., Boen, F., Vansteenkiste, M., Mertens, N., & Vande Broek, G. (2018). The power of competence support: The impact of coaches and athlete leaders on intrinsic motivation and performance. Scandinavian Journal of Medicine and Science in Sports, 28, 725-745. doi:10.1111/sms.12950

    The competence-supportive and competence-thwarting role of athlete leaders: An experimental test in a soccer context.

    Fransen, K., Vansteenkiste, M., Vande Broek, G., & Boen, F. (2018). The competence-supportive and competence-thwarting role of athlete leaders: An experimental test in a soccer context. PLoS ONE, 13(7), e0200480. doi:10.1371/journal.pone.0200480

    Is perceived athlete leadership quality related to team effectiveness? A comparison of three professional sports teams.

    Fransen, K., Haslam, S. A., Mallett, C. J., Steffens, N. K., Peters, K., & Boen, F. (2017). Is perceived athlete leadership quality related to team effectiveness? A comparison of three professional sports teams. Journal of Science and Medicine in Sport, 20, 800-806. doi:10.1016/j.jsams.2016.11.024

    We will be champions: Leaders' confidence in 'us' inspires team members' team confidence and performance.

    Fransen, K., Steffens, N. K., Haslam, S. A., Vanbeselaere, N., Vande Broek, G., & Boen, F. (2016). We will be champions: Leaders' confidence in 'us' inspires team members' team confidence and performance. Scandinavian Journal of Medicine and Science in Sports, 26(12), 1455–1469. doi:10.1111/sms.12603

    Athlete leadership in sport teams: Current understanding and future directions.

    Cotterill, S. T., & Fransen, K. (2016). Athlete leadership in sport teams: Current understanding and future directions. International Review of Sport and Exercise Psychology, 9(1), 116-133. doi:10.1080/1750984X.2015.1124443

    Leading from the top or leading from within? A comparison between coaches' and athletes' leadership as predictors of team identification, team confidence, and team cohesion.

    Fransen, K., Decroos, S., Vande Broek, G., & Boen, F. (2016). Leading from the top or leading from within? A comparison between coaches' and athletes' leadership as predictors of team identification, team confidence, and team cohesion. International Journal of Sports Science & Coaching, 11(6), 757–771. doi:10.1177/1747954116676102

    When do elite cyclists go the extra mile? Team identification mediates the relationship between perceived leadership qualities of the captain and social laboring.

    De Cuyper, B., Boen, F., Van Beirendonck, C., Vanbeselaere, N., & Fransen, K. (2016). When do elite cyclists go the extra mile? Team identification mediates the relationship between perceived leadership qualities of the captain and social laboring. International Journal of Sport Psychology, 47(4), 355-372. doi:10.7352/IJSP 2016.47

    Believing in us: Exploring leaders’ capacity to enhance team confidence and performance by building a sense of shared social identity.

    Een Nederlandse samenvatting van dit artikel vind je op deze link.

    Fransen, K., Haslam, S. A., Steffens, N. K., Vanbeselaere, N., De Cuyper, B., & Boen, F. (2015). Believing in us: Exploring leaders’ capacity to enhance team confidence and performance by building a sense of shared social identity. Journal of Experimental Psychology: Applied, 21(1), 89-100. doi:10.1037/xap0000033

    Perceived sources of team confidence in soccer and basketball.

    Fransen, K., Vanbeselaere, N., De Cuyper, B., Vande Broek, G., & Boen, F. (2015). Perceived sources of team confidence in soccer and basketball. Medicine and Science in Sports and Exercise, 47(7), 1470–1484. doi:10.1249/MSS.0000000000000561

    The myth of the team captain as principal leader: Extending the athlete leadership classification within sport teams.

    Fransen, K., Vanbeselaere, N., De Cuyper, B., Vande Broek, G., & Boen, F. (2014). The myth of the team captain as principal leader: Extending the athlete leadership classification within sport teams. Journal of Sports Sciences, 32(14), 1389-1397. doi:10.1080/02640414.2014.891291

    The impact of athlete leaders on team members’ team outcome confidence: A test of mediation by team identification and collective efficacy.

    Fransen, K., Coffee, P., Vanbeselaere, N., Slater, M., De Cuyper, B., & Boen, F. (2014). The impact of athlete leaders on team members’ team outcome confidence: A test of mediation by team identification and collective efficacy. The Sport Psychologist, 28(4), 347-360. doi:10.1123/tsp.2013-0141

    "Yes, we can!": Perceptions of collective efficacy sources in volleyball.

    Fransen, K., Vanbeselaere, N., Exadaktylos, V., Vande Broek, G., De Cuyper, B., Berckmans, D., . . . Boen, F. (2012). "Yes, we can!": Perceptions of collective efficacy sources in volleyball. Journal of Sports Sciences, 30(7), 641-649. doi:10.1080/02640414.2011.653579